Czynniki ryzyka choroby kończyn dolnych:

  • nadciśnienie tętnicze
  • cukrzyca
  • palenie tytoniu
  • otyłość
  • podwyższenie stężenia cholesterolu LDL / zaburzenia lipidowe
  • picie zbyt małej ilości płynów (wody, herbaty) w bilansie dziennym
  • brak aktywności fizycznej, minimalna ilość kroków
  • nadużywanie alkoholu
  • obrzęki, niedokrwienie kończyn dolnych, chodzenie w ciasnym i opiętym obuwiu
  • dieta ciężko strawna z przewagą potraw tłustych i węglowodany prostych
  • rany na kończynach dolnych

CO POWINNIŚMY WIEDZIEĆ?

Nadciśnienie tętnicze – Regularnie badaj swoje ciśnienie tętnicze za pomocą aparatu do mierzenia ciśnienia, badanie powinno być robione regularnie około 3 razy dziennie, przed przyjęciem ewentualnych leków i w czasie odpoczynku. Nadciśnienie rozpoczyna się od 140/90mm Hg.
Pamiętaj aby profilaktycznie wykonywać (w zależności od stanu zdrowia) badanie USG Doppler Color kończyn dolnych. Bardzo ważnym i profilaktycznym badaniem jest również wykonanie badania dopplerowskiego jamy brzusznej, aby wykluczyć tętniaka tętnicy brzusznej i tętnic szyjnych, który może wyłapać ewentualne zagrożenie udarowe.

Cukrzyca – regularne przyjmowanie posiłków około 5 razy dziennie, stosując dedykowaną dietą dla cukrzyków, jest kluczowym postępowaniem w chorobie. Utrzymanie niskich poziomów cukru we krwi, przy regularnym przyjmowaniu insuliny i braniu leków, nie powoduje powikłań. Należy prawidłowo kontrolować stężenie glukozy we krwi specjalnym aparatem, tzw. glukometrem. Konieczną czynnością jest sprawdzanie stanu stóp i kończyn dolnych, zwłaszcza podudzi na konsultacji w specjalistycznej przychodni. Chory na cukrzycę, zwłaszcza w starszym wieku, który źle widzi lub jest osobą otyłą, powinien przynajmniej raz na pół roku odwiedzić podologa, aby opracować stopy w profesjonalny sposób. Zapobieganie wrastających paznokci i wyeliminowanie pęknięć pięt lub ubytkom skóry, a nawet ran, których chory może nawet nie zauważyć z uwagi na neuropatię czy retinopatię cukrzycową. Noszenie odpowiedniego obuwia, skarpetek i dobrze na prosto obciętych paznokci, zabezpiecza skórę przed zranieniem.

Jeżeli nie masz cukrzycy, przynajmniej raz w roku wykonaj badanie w laboratorium, podczas badania morfologii krwi – określenie stężenie glukozy na czczo.

Niedokrwiennie kończyn dolnych – miażdżyca tętnic, obrzęki, żylaki to szereg zmian, które dotyczą nóg od palców do pachwin. Stan wymaga bezwzględnego leczenia, które w zależności od stopnia zaawansowania choroby może być leczone za pomocą farmakologii lub operacyjnie, a także poprzez obie metody. Konsultacja pacjenta wymaga przede wszystkim wykonania badania Dopplerowskiego Color i podjęcia zaplanowanego leczenia. Chory samodzielnie powinien zadbać o stan stóp, dbając szczególnie , aby były dobrane buty niepowodujące ucisku dyskomfortu podczas chodzenia. Pielęgnacja stóp w domu (kiedy nie ma żadnych ran , ani innych przeciwwskazań) może odbywać się poprzez moczenie stóp w solach. Masaż i natłuszczanie skóry stóp zapobiega rogowaceniu i pękaniu, co w przypadku choroby niedokrwiennej może spowodować szybko ranę i owrzodzenie. Leczenie wszelkich ran w obrębie stóp, jest dość trudne i powolne. Rany z racji braku dokrwienia szybko się pokrywają włókniakiem martwiczym, a w przypadku powikłań może to doprowadzić do amputacji.

Dlatego też w przypadku jakichkolwiek wątpliwości chory powinien skontaktować się jak najszybciej ze specjalistą leczenia ran w naszej placówce, gdzie dokładnie nauczymy samodzielnej pielęgnacji ran i wskażemy postępowanie.

RUCH I DIETA TO PODSTAWA

Otyłość – wprowadzenie diety, która powinna być spersonalizowana, czyli dobrana do indywidualnej osoby z zaprowadzeniem programu ćwiczeń fizycznych. Przy leczeniu otyłości, niezbędne jest wykonanie szeregu badań diagnostycznych w laboratorium. Otyłość w chorobie tętnic kończyn dolnych z racji obciążenia masy ciała podudzi nasila problem, jak również siadanie z uciskaniem na pachwiny, który jest dociskany przez brzuch. Takie trwałe nawyki mogą doprowadzić do powstania owrzodzeń tętniczych w obrębie kończyn dolnych.
Zaleca się spacer, który nie tylko przy otyłych pacjentach z chorobą tętnic kończyn dolnych, powinien być wprowadzony w codziennym programie dnia. Spacer powinien odbywać się chodząc dosyć szybkim i sprężystym krokiem, aby czuć podczas chodu pracę mięśni łydki, podudzia i pośladków. Wydolność fizyczną poprawi również jazda na rowerze, pływanie czy nording walking, oczywiście jeżeli nie ma zdecydowanych przeciwwskazań lekarskich. Dobór odzieży powinien być tak dostosowany do otyłości, tak aby nie uciskał co powiększyłoby problem niedokrwienia.

Dieta – jest jedna z istotniejszych czynników profilaktyki i leczenia choroby tętnic. Zdecydowana lekko strawna, oparta na diecie dla cukrzyków, która jest bardzo zdrową dietą. Prawidłowa dieta zmniejsza odkładanie się blaszki miażdżycowej. Jedzenie posiłków 5 razy dziennie z zawartością owoców i warzyw. Jedzenie ryb zwłaszcza tych zawierających kwasy omega- 3, czyli dieta śródziemnomorska. Dieta wegańska również zalicza się do odpowiednich, jednak dobrze dobrana przez dietetyka.

Jeżeli jednak chory jada mięso powinno ono być chude, najlepiej indyk. Do smażenia powinno używać się olejów nierafinowanych z pestek winogron, lnianego lub oleju kokosowego. Picie wody jest również bardzo ważnym czynnikiem, powinna być spożywana miedzy 2-3 l. dziennie uzależnione od wykonywanej pracy, płci oraz innych zaleceń lekarskich. Nawodnienie chorego przydaje się nie tylko w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu, ale również lepszej cyrkulacji krwi oraz łatwiejszym przyswajaniu leków, których zwłaszcza w chorobie tętnic kończyn dolnych, pacjent przyjmuje znaczącą ilość.

ZDECYDOWANIE WYKLUCZ ALKOHOL

Nadużywanie alkoholu – w przypadku spożywania znacznej ilości alkoholu w chorobie tętnic kończyn dolnych jest bardzo niebezpieczne, gdyż może doprowadzić do dużych powikłań w układzie krążenie. Należy dlatego ograniczyć spożywanie alkoholu

Palenie tytoniu – całkowite zaprzestanie palenia tytoniu, jak również nie przebywanie z osobami palącymi w tym samym pomieszczeniu, (tzw. bierne palenie) jest najskuteczniejszym sposobem na nienarażanie tętnic na zwężenie i zwyrodnienie żył oraz uszkodzenia innych narządów. Rzucenie palenia to zmniejszenie ryzyka powstania udaru, zawału serca i nowotworów.

U osób palących zdecydowanie wolniej goją się rany, zwłaszcza te o podłożu naczyniowym lub rany nowotworowe.

Pocket

Copyrights Centrum Stopy Agnieszka Głuszczak